Aldtsjerk (Tytsjerksteradiel) · Wanneer ligt een maaltijdwinkel op de boodschappenroute?

Het CBS publiceert voor Aldtsjerk een gemiddelde van 1,5 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Tytsjerksteradiel komt op 1,3 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 3 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Oentsjerk de kortste gepubliceerde afstand en Verspreide huizen Wyns de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Aldtsjerk is hierbij geen muur. De voorziening op 0,6 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Oentsjerk gemiddeld 1 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Verspreide huizen Wyns is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 2 respectievelijk 0. Voor Oentsjerk komen er gemiddeld 1 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Verspreide huizen Wyns is die toevoeging 0. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Oentsjerk op gemiddeld 0,6 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,6 km naar grote supermarkten. Voor Verspreide huizen Wyns horen bij dezelfde vergelijking 4,5 km en 6,1 km. Kijk nu naar de treinstation. De afstand ernaartoe bedroeg 6 km vanuit Oentsjerk en 10,8 km vanuit Verspreide huizen Wyns. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een treinstation vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Oentsjerk woonden volgens de kerncijfers 1.960 mensen in een buurt met 905 particuliere huishoudens. 345 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 38,1%. In Verspreide huizen Wyns kwamen 25 eenpersoonshuishoudens op 95 huishoudens uit, oftewel 26,3%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Oentsjerk, met 1.960 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gezinsmaaltijd en een losse portie wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 24 bruikbare buurten in Tytsjerksteradiel ligt bij Verspreide huizen Burgum, met 2 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Eastermar (0,7 km), rond driekwart Sumar (2,7 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 24 hebben er 23 een kortere afstand dan de 6,1 km van Verspreide huizen Wyns. Alleen Verspreide huizen Wyns heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 2 km. Leg de spreiding binnen Wijk 01 Aldtsjerk van 5,5 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Tytsjerksteradiel kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Gytsjerk komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Oentsjerk. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Gytsjerk en 0,6 km in Oentsjerk. Kijk je naar de treinstation, dan krijg je 5,2 km tegenover 6 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de treinstation sterker. Neem die bestemming mee als je in Oentsjerk en Gytsjerk hetzelfde bezoekmoment observeert.

Gebruik de wijkwaarde van 1,5 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 3 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 905 particuliere huishoudens en bevat Oentsjerk. De andere 2 buurten omvatten 370 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkel met kant-en-klare maaltijden. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Oentsjerk, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 1 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Test de route vanaf het perron en vanaf de fietsenstalling afzonderlijk. Noteer voor beide of een klant met twee boodschappentassen de ingang kan gebruiken. Vraag bij het afhalen hoe lang het duurde om te stoppen, de bestelling op te halen en weer te vertrekken. Herhaal diezelfde proef in Verspreide huizen Wyns en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK073701 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.