Bos- en Gasthuisdistrict (Leiden) · Wanneer ligt een maaltijdwinkel op de boodschappenroute?

Het CBS publiceert voor Bos- en Gasthuisdistrict een gemiddelde van 0,8 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Leiden komt op 0,7 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 8 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Fortuinwijk-Zuid de kortste gepubliceerde afstand en Oostvliet de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Bos- en Gasthuisdistrict is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Fortuinwijk-Zuid gemiddeld 1,3 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Oostvliet is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 14,7 respectievelijk 8,2. Voor Fortuinwijk-Zuid komen er gemiddeld 13,4 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Oostvliet is die toevoeging 8,2. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Fortuinwijk-Zuid op gemiddeld 0,3 km. Die route was korter vergeleken met de 0,4 km naar grote supermarkten. Voor Oostvliet horen bij dezelfde vergelijking 2 km en 2 km. Kijk nu naar de treinstation. De afstand ernaartoe bedroeg 2 km vanuit Fortuinwijk-Zuid en 2 km vanuit Oostvliet. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een treinstation vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Fortuinwijk-Zuid woonden volgens de kerncijfers 2.085 mensen in een buurt met 1.240 particuliere huishoudens. 675 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 54,4%. In Oostvliet kwamen 170 eenpersoonshuishoudens op 250 huishoudens uit, oftewel 68%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Boshuizen, met 4.180 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gezinsmaaltijd en een losse portie wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 53 bruikbare buurten in Leiden ligt bij Dobbewijk-Noord, met 0,7 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Fortuinwijk-Noord (0,5 km), rond driekwart Boshuizen (0,9 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 53 hebben er 52 een kortere afstand dan de 2 km van Oostvliet. Alleen Oostvliet heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,4 km. Leg de spreiding binnen Bos- en Gasthuisdistrict van 1,6 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Leiden kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Marewijk komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Fortuinwijk-Zuid. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,2 km in Marewijk en 0,3 km in Fortuinwijk-Zuid. Kijk je naar de treinstation, dan krijg je 1,6 km tegenover 2 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de treinstation sterker. Neem die bestemming mee als je in Fortuinwijk-Zuid en Marewijk hetzelfde bezoekmoment observeert.

Gebruik de wijkwaarde van 0,8 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 3 van de 8 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 4.825 particuliere huishoudens en bevat Fortuinwijk-Zuid, Fortuinwijk-Noord, Gasthuiswijk. De andere 5 buurten omvatten 6.915 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkel met kant-en-klare maaltijden. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Fortuinwijk-Zuid, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 1,3 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Test de route vanaf het perron en vanaf de fietsenstalling afzonderlijk. Noteer voor beide of een klant met twee boodschappentassen de ingang kan gebruiken. Vraag bij het afhalen hoe lang het duurde om te stoppen, de bestelling op te halen en weer te vertrekken. Herhaal diezelfde proef in Oostvliet en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK054605 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.