Empel ('s-Hertogenbosch) · Welke aankoop vindt plaats tussen twee afspraken?

Het CBS publiceert voor Empel een gemiddelde van 1 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente 's-Hertogenbosch komt op 0,8 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 3 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Kom Empel de kortste gepubliceerde afstand en Maasakker de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Empel is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Kom Empel gemiddeld 1 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Maasakker is dat 0,3. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 4,8 respectievelijk 2,4. Voor Kom Empel komen er gemiddeld 3,8 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Maasakker is die toevoeging 2,1. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde cafetaria of vergelijkbare zaak lag voor inwoners van Kom Empel op gemiddeld 1,8 km. Die route was langer vergeleken met de 0,4 km naar grote supermarkten. Voor Maasakker horen bij dezelfde vergelijking 2,6 km en 1,2 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,5 km vanuit Kom Empel en 0,6 km vanuit Maasakker. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Kom Empel woonden volgens de kerncijfers 1.240 mensen in een buurt met 515 particuliere huishoudens. 145 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 28,2%. In Maasakker kwamen 135 eenpersoonshuishoudens op 905 huishoudens uit, oftewel 14,9%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Empel oost, met 2.710 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een tussendoortje en een drankje wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 80 bruikbare buurten in 's-Hertogenbosch ligt bij Orthen, met 0,7 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Graafsebuurt zuid (0,5 km), rond driekwart De Overlaet oost (1,2 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 80 hebben er 57 een kortere afstand dan de 1,2 km van Maasakker. Maasakker deelt de waarde met 3 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,7 km. Leg de spreiding binnen Empel van 0,8 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van 's-Hertogenbosch kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Binnenstad centrum komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Kom Empel. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een cafetaria of vergelijkbare zaak zijn de bijbehorende gemiddelden 0,2 km in Binnenstad centrum en 1,8 km in Kom Empel. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 0,7 km tegenover 0,5 km. De alternatieve aankoop bij een cafetaria of vergelijkbare zaak levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de basisschool. Vraag mensen in Binnenstad centrum daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Gebruik de wijkwaarde van 1 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 3 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 515 particuliere huishoudens en bevat Kom Empel. De andere 2 buurten omvatten 1.960 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een kleine foodwinkel. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Kom Empel, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 1 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Kijk per kwartier hoeveel bezoekers direct weer doorlopen en hoeveel mensen bewust blijven staan. Registreer bij vrijwillige gesprekken de eerstvolgende bestemming. Dat helpt onderscheid maken tussen een spontane aankoop onderweg en een voorraadboodschap die ook een andere dag had kunnen plaatsvinden. Herhaal diezelfde proef in Maasakker en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK079608 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.