Gulpen (Gulpen-Wittem) · Welke aankoop vindt plaats tussen twee afspraken?

Het CBS publiceert voor Gulpen een gemiddelde van 1,2 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Gulpen-Wittem komt op 2,1 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 4 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Gulpen de kortste gepubliceerde afstand en Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Gulpen is hierbij geen muur. De voorziening op 0,7 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Gulpen gemiddeld 1,6 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 3 respectievelijk 1,3. Voor Gulpen komen er gemiddeld 1,4 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water is die toevoeging 1,3. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde cafetaria of vergelijkbare zaak lag voor inwoners van Gulpen op gemiddeld 0,5 km. Die route was korter vergeleken met de 0,7 km naar grote supermarkten. Voor Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water horen bij dezelfde vergelijking 2,6 km en 3 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,7 km vanuit Gulpen en 2,9 km vanuit Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Gulpen woonden volgens de kerncijfers 3.500 mensen in een buurt met 1.750 particuliere huishoudens. 760 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 43,4%. In Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water kwamen 40 eenpersoonshuishoudens op 120 huishoudens uit, oftewel 33,3%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Gulpen, met 3.500 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een tussendoortje en een drankje wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 14 bruikbare buurten in Gulpen-Wittem ligt bij Reijmerstok, met 2,8 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Etenaken (1,6 km), rond driekwart Wahlwiller (3,6 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 14 hebben er 8 een kortere afstand dan de 3 km van Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water. Alleen Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 2 km. Leg de spreiding binnen Wijk 00 Gulpen van 2,3 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Gulpen-Wittem kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Wijlre komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Gulpen. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een cafetaria of vergelijkbare zaak zijn de bijbehorende gemiddelden 0,6 km in Wijlre en 0,5 km in Gulpen. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 0,6 km tegenover 0,7 km. De alternatieve aankoop bij een cafetaria of vergelijkbare zaak levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de basisschool. Vraag mensen in Wijlre daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Gebruik de wijkwaarde van 1,2 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 4 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.750 particuliere huishoudens en bevat Gulpen. De andere 3 buurten omvatten 435 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een kleine foodwinkel. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Gulpen, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 1,6 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Kijk per kwartier hoeveel bezoekers direct weer doorlopen en hoeveel mensen bewust blijven staan. Registreer bij vrijwillige gesprekken de eerstvolgende bestemming. Dat helpt onderscheid maken tussen een spontane aankoop onderweg en een voorraadboodschap die ook een andere dag had kunnen plaatsvinden. Herhaal diezelfde proef in Euverem, Pesaken, Billinghuizen en Water en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK172900 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.