Goes · Waar doet een verswinkel iets anders dan de supermarkt?

Het CBS publiceert voor Goes een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Goes komt op 0,9 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 10 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Goes-Centrum de kortste gepubliceerde afstand en Goese Meer de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Goes is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Goes-Centrum gemiddeld 18,1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Goese Meer is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 34,4 respectievelijk 14,1. Voor Goes-Centrum komen er gemiddeld 16,3 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Goese Meer is die toevoeging 14,1. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Goes-Centrum op gemiddeld 0,4 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Goese Meer horen bij dezelfde vergelijking 2,6 km en 2,6 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,9 km vanuit Goes-Centrum en 1,7 km vanuit Goese Meer. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Goes-Centrum woonden volgens de kerncijfers 2.315 mensen in een buurt met 1.565 particuliere huishoudens. 1.035 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 66,1%. In Goese Meer kwamen 75 eenpersoonshuishoudens op 400 huishoudens uit, oftewel 18,8%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Goes-Noordwest, met 6.645 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een brood, een portie voor twee en een cadeauverpakking wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 20 bruikbare buurten in Goes ligt bij Oud-Sabbinge, met 1,1 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Kloetinge (0,5 km), rond driekwart Industrieterrein Haven (1,6 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 20 hebben er 18 een kortere afstand dan de 2,6 km van Goese Meer. Goese Meer deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,1 km. Leg de spreiding binnen Wijk 01 Goes van 2,3 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Goes kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Kattendijke komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Goes-Centrum. Het verschil bedraagt 0,1 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 4,6 km in Kattendijke en 0,4 km in Goes-Centrum. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 3,3 km tegenover 0,9 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de basisschool. Vraag mensen in Kattendijke daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 5 van de 10 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 11.480 particuliere huishoudens en bevat Goes-Centrum, Goes-Oost, Goes-Zuid. De andere 5 buurten omvatten 2.750 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een toonbank voor versproducten. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Goes-Centrum, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 18,1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Schrijf bij drie concrete mandjes op welk product onderweg al verkrijgbaar is. Loop daarna dezelfde route rond sluitingstijd. Vraag bij de kassa naar de laatste aankoop waarvoor iemand echt omreed. Bewaar de route met het antwoord zodat je later kunt terugzoeken waar de omweg ontstond. Herhaal diezelfde proef in Goese Meer en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK066401 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.