Haamstede (Schouwen-Duiveland) · Waar doet een verswinkel iets anders dan de supermarkt?

Het CBS publiceert voor Haamstede een gemiddelde van 1 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Schouwen-Duiveland komt op 1 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 5 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Burgh de kortste gepubliceerde afstand en Nieuw-Haamstede de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Haamstede is hierbij geen muur. De voorziening op 0,2 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Burgh gemiddeld 4,1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Nieuw-Haamstede is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 6 respectievelijk 0. Voor Burgh komen er gemiddeld 1,9 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Nieuw-Haamstede is die toevoeging 0. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Burgh op gemiddeld 0,5 km. Die route was langer vergeleken met de 0,2 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Nieuw-Haamstede horen bij dezelfde vergelijking 1,8 km en 3,8 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 1,2 km vanuit Burgh en 4,4 km vanuit Nieuw-Haamstede. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Burgh woonden volgens de kerncijfers 715 mensen in een buurt met 360 particuliere huishoudens. 115 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 31,9%. In Nieuw-Haamstede kwamen 65 eenpersoonshuishoudens op 210 huishoudens uit, oftewel 31%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Haamstede, met 1.985 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een brood, een portie voor twee en een cadeauverpakking wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 33 bruikbare buurten in Schouwen-Duiveland ligt bij Verspreide huizen Bruinisse, met 1,3 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Westenschouwen (0,4 km), rond driekwart Verspreide huizen Scharendijke (2,2 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 33 hebben er 30 een kortere afstand dan de 3,8 km van Nieuw-Haamstede. Alleen Nieuw-Haamstede heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,8 km. Leg de spreiding binnen Wijk 12 Haamstede van 3,6 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Schouwen-Duiveland kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Zierikzee binnen de vesten komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Burgh. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,6 km in Zierikzee binnen de vesten en 0,5 km in Burgh. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 0,4 km tegenover 1,2 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen verschilt de toegang tot de basisschool sterker. Neem die bestemming mee als je in Burgh en Zierikzee binnen de vesten hetzelfde bezoekmoment observeert.

Gebruik de wijkwaarde van 1 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 3 van de 5 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.450 particuliere huishoudens en bevat Burgh, Westenschouwen, Haamstede. De andere 2 buurten omvatten 480 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een toonbank voor versproducten. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Burgh, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 4,1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Schrijf bij drie concrete mandjes op welk product onderweg al verkrijgbaar is. Loop daarna dezelfde route rond sluitingstijd. Vraag bij de kassa naar de laatste aankoop waarvoor iemand echt omreed. Bewaar de route met het antwoord zodat je later kunt terugzoeken waar de omweg ontstond. Herhaal diezelfde proef in Nieuw-Haamstede en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK167612 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.