Stiens e.o. (Leeuwarden) · Waar doet een verswinkel iets anders dan de supermarkt?

Het CBS publiceert voor Stiens e.o. een gemiddelde van 1 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Leeuwarden komt op 0,9 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 4 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Stiens de kortste gepubliceerde afstand en Alde Leie de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Stiens e.o. is hierbij geen muur. De voorziening op 0,7 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Stiens gemiddeld 4,4 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Alde Leie is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 9 respectievelijk 0. Voor Stiens komen er gemiddeld 4,6 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Alde Leie is die toevoeging 0. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Stiens op gemiddeld 0,7 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,7 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Alde Leie horen bij dezelfde vergelijking 4,7 km en 4,6 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,7 km vanuit Stiens en 2,4 km vanuit Alde Leie. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

In Stiens woonden volgens de kerncijfers 7.545 mensen in een buurt met 3.175 particuliere huishoudens. 900 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 28,3%. In Alde Leie kwamen 50 eenpersoonshuishoudens op 115 huishoudens uit, oftewel 43,5%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Stiens, met 7.545 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een brood, een portie voor twee en een cadeauverpakking wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

De middelste waarneming in een rangschikking van 83 bruikbare buurten in Leeuwarden ligt bij Warten, met 0,5 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Oranjewijk (0,3 km), rond driekwart Zuiderburen (1,6 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 83 hebben er 82 een kortere afstand dan de 4,6 km van Alde Leie. Alleen Alde Leie heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,3 km. Leg de spreiding binnen Stiens e.o. van 3,9 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Leeuwarden kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Grou komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Stiens. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,7 km in Grou en 0,7 km in Stiens. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 1,1 km tegenover 0,7 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen verschilt de toegang tot de basisschool sterker. Neem die bestemming mee als je in Stiens en Grou hetzelfde bezoekmoment observeert.

Gebruik de wijkwaarde van 1 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 4 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 3.175 particuliere huishoudens en bevat Stiens. De andere 3 buurten omvatten 400 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een toonbank voor versproducten. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Begin je eerste ronde in Stiens, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 4,4 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Schrijf bij drie concrete mandjes op welk product onderweg al verkrijgbaar is. Loop daarna dezelfde route rond sluitingstijd. Vraag bij de kassa naar de laatste aankoop waarvoor iemand echt omreed. Bewaar de route met het antwoord zodat je later kunt terugzoeken waar de omweg ontstond. Herhaal diezelfde proef in Alde Leie en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK008063 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.